Kim Tuyên — giống trà làm nên matcha TC
Gần như toàn bộ matcha làm ở Bảo Lộc hiện nay đều đến từ một giống trà: Kim Tuyên. Đây cũng là giống mà TC Matcha chọn làm nền cho cả dải sản phẩm. Nhưng Kim Tuyên là giống gì, từ đâu ra, và vì sao nó cho ra một thứ matcha khác hẳn matcha Nhật — đó là câu chuyện đáng kể.
Một giống trà có tên riêng và có cha đẻ
Kim Tuyên (金萱) không phải một cái tên thương mại nghĩ ra để bán hàng. Đây là giống trà số 12 của Trạm Nghiên cứu và Cải tiến Trà Đài Loan — ký hiệu quốc tế là Taicha #12 hoặc TTES #12 — được công bố chính thức năm 1981.
Người tạo ra nó là Giáo sư Ngô Chấn Đạc, người được ngành trà Đài Loan gọi là “ông tổ của trà Đài Loan hiện đại”. Ông dành hơn bốn mươi năm lai tạo hàng nghìn dòng thử nghiệm, và Kim Tuyên là một trong hai giống ưu tú nhất mà ông chọn ra cuối cùng. Một chi tiết đẹp: ông đặt tên giống này theo tên bà nội của mình, như một cách gửi gắm chứ không chỉ đánh số khô khan.
Trên thị trường quốc tế, Kim Tuyên còn có một cái tên khác quen thuộc hơn với người mê trà: Milk Oolong — trà oolong sữa. Cái tên đó nói thẳng ra đặc trưng lớn nhất của giống.
Kim Tuyên cho ra vị gì
Điều làm Kim Tuyên nổi tiếng là hương sữa và độ béo tự nhiên — một nốt kem, ngậy, mềm, không đến từ bất kỳ hương liệu nào mà là bản chất của giống. Bên cạnh đó là hương hoa nhẹ và hậu ngọt kéo dài: uống xong vị chát dịu đi rồi chuyển sang ngọt ở cổ họng.
Khi được che nắng và nghiền thành matcha, những đặc tính này giữ nguyên. Đó là lý do matcha TC có nền béo bùi mà nhiều người quen uống matcha Nhật thấy lạ mà thích — nó không cố bắt chước vị tảo biển của Tencha, mà đi theo chất riêng của Kim Tuyên.
Về màu, matcha Kim Tuyên cho nước xanh ánh vàng. Đây là điểm hay bị hiểu lầm. Nhiều người tưởng matcha phải xanh rêu đậm mới là tốt, nhưng ánh vàng ở Kim Tuyên là đặc tính của giống, không phải dấu hiệu trà cũ hay trà kém. Giống khác nhau thì cho màu khác nhau, cũng như cà phê Arabica và Robusta pha ra hai màu nước khác nhau vậy.
Vì sao TC chọn Kim Tuyên
Câu hỏi ban đầu của chúng tôi rất đơn giản: Việt Nam trồng được trà tốt, vậy tại sao người Việt uống matcha vẫn phải nhập?
Kim Tuyên trồng ở Bảo Lộc, Lâm Đồng cho chất lượng rất phù hợp để làm matcha: hương hoa và độ béo sẵn có, năng suất ổn định, và quan trọng nhất là nguồn nguyên liệu ngay tại Việt Nam thay vì bột trộn nhập về đóng gói lại.
Lá được che nắng từ 2 đến 3 tuần trước khi hái — kỹ thuật này làm cây tăng tích lũy chất tạo umami và giảm vị chát, đồng thời cho màu xanh sâu hơn. Sau đó lá được xay chậm bằng cối đá, cách nghiền sinh nhiệt thấp cho bột mịn như phấn và giữ được hương. TC Matcha là một trong những đơn vị đầu tiên đưa cối đá vào sản xuất matcha tại Bảo Lộc.
Từ cùng một giống Kim Tuyên, qua cách che nắng và phối lá khác nhau, chúng tôi làm ra cả dải từ dòng BOLD đậm vị dùng pha sữa cho đến dòng CEREMONIAL uống nguyên bản. Một giống, nhiều tầng vị — và tất cả đều là 100% bột trà xanh nghiền, không đường, không bột sữa, không hương liệu.
Thành phần: 100% bột trà xanh nghiền, giống Kim Tuyên. Xuất xứ: Bảo Lộc, Lâm Đồng, Việt Nam.